Szwajcaria Centralna to serce kraju - zarówno pod względem geograficznym jak i historycznym. Wchodzące w skład regionu kantony: Uri, Schwyz, Obwalden, Nidwalden, Lucerna i Zug stworzyły przed wiekami związek, który stał się fundamentem Szwajcarii.
Szwajcaria Centralna
Szwajcaria Centralna to serce kraju - zarówno pod względem geograficznym jak i historycznym. Wchodzące w skład regionu kantony: Uri, Schwyz, Obwalden, Nidwalden, Lucerna i Zug stworzyły przed wiekami związek, który stał się fundamentem współczesnej Szwajcarii.Ze względu na swoją - sięgającą XIII wieku - tradycję, Szwajcaria Centralna jest doskonałym celem dla wszystkich, uprawiających turystykę historyczną, jednak wspaniałe zabytki i stare miasta to tylko część atrakcji regionu.
Szwajcaria Centralna oferuje świetne warunki narciarskie, a liczne trasy o zróżnicowanym stopniu trudności zadowolą każdego wielbiciela nart. Warto również pamiętać, że Szwajcaria Centralna ma duże znaczenie nie tylko ze względu na turystykę - kanton ten jest kluczowy dla Szwajcarii ze względów logistycznych - przez przełęcz św. Gottharda wiedzie jeden z najważniejszych europejskich szlaków komunikacyjnych.
Historia
Pierwsze ślady osadnictwa w regionie sięgają drugiego tysiąclecia p.n.e., jednak decydujący wpływ na miejscową tradycję i kulturę miały wydarzenia znacznie późniejsze. W 1291 roku kantony Schwyz, Uri i Unterwalten (podzielony następnie na półkantony Obwalden i Nidwalden) zawiązały tzw. związek wieczysty.
Był to sojusz wolnych kantonów, mający na celu zapewnienie im niezależności od Habsburgów. Stopniowo do sojuszu przyłączały się kolejne kantony, tworząc Związek Szwajcarski. W 1648 roku związek został uznany za niepodległe państwo. Jego nazwa pochodzi od nazwy kantonu Schwyz.
Atrakcje turystyczne
Jednym z najpopularniejszych symboli Szwajcarii jest postać Wilhelma Tella. Legenda o tym szwajcarskim bohaterze związana jest z miastem Altdorf - stolicą kantonu Uri. To właśnie tam Wilhelm Tell miał odmówić oddania pokłonu przed symbolem władzy Habsburgów. W ramach kary Wilhelm Tell zestrzelił bełtem z kuszy jabłko z głowy swojego syna, a jego późniejsza ucieczka i zemsta stały się impulsem do powstania przeciwko Habsburgom.
Altdorf, które do XVI wieku nazywane było tak, jak kanton - Uri, nie jest jedynym miejscem związanym z Wilhelmem Tellem. Ten szwajcarski bohater urodził się bowiem w Bürglen - małym miasteczku, założonym w 857 roku. Symboliczne miejsce narodzin Wilhelma Tella upamiętnia niewielka kapliczka.
W Altdorf można podziwiać okazały pomnik, upamiętniający Wilhelma Tella. Poza pomnikiem warte odwiedzenia jest założone w 1905 roku Muzeum Historyczne (Historisches Museum), prezentujące miejscowe antyki, broń i meble. Ponadto w muzeum można podziwiać kilkusetletnie portrety mieszkańców miasta. W Altdorf godna uwagi jest również galeria Haus für Kunst Uri. W nowoczesnej przestrzeni wystawowej można tam podziwiać wystawy artystów z całego świata oraz wystawiane cyklicznie ekspozycje dzieł dawnych mistrzów.
Jednym z najważniejszych ośrodków regionu jest Lucerna, stolica kantonu o takiej samej nazwie. Założone w VIII wieku miasto jest jednym z najszybciej rozwijających się ośrodków w Szwajcarii. Ze względu na znaczną liczbę muzeów i zabytków, stanowi również istotne centrum kulturalne. Planując urlop lub wczasy w Szwajcarii Centralnej, koniecznie trzeba zarezerwować nieco czasu na odwiedzenie Lucerny.
Lucerna, ze względu na swoje położenie nad Jeziorem Czterech Kantonów i rzeką Reuss, słynie ze znacznej liczby mostów. Najsłynniejszy z nich, Kapellbrücke, liczy 204 metry długości i został wzniesiony z drewna w 1333 roku. Wyjątkową atrakcją mostu jest wzniesiona w jego połowie, ośmiokątna wieża z XIII wieku, stanowiąca przed wiekami element systemu obronnego miasta. Obecnie budowla nosi nazwę Wieży Ciśnień. Wnętrze zadaszonego mostu to prawdziwa gratka dla wielbicieli sztuki. Można tam podziwiać kilkusetletnie obrazy, przedstawiające wydarzenia z historii miasta.
Stara część miasta zachowała swoją zabytkową architekturę - w Lucernie wciąż można podziwiać budynki wzniesione przed wiekami z muru pruskiego. Oryginalny układ architektoniczny starówki uzupełniają pozostałości murów miejskich, wzmocnionych ośmioma wieżami obserwacyjnymi. Wśród licznych zabytków Lucerny na uwagę zasługują m.in. kościoły: Franciszkanów z XIII wieku, kościół St. Leodegar i kościół Jezuitów z XVII wieku. Poza nimi warto zobaczyć miejski ratusz, Pałac Rycerski i basztę zegarową.
Warte uwagi są również muzea - Muzeum Transportu oraz Muzeum Wagnera. Nie lada gratką dla wielbicieli sztuki będzie wizyta w Muzeum Picassa, z intrygującą ekspozycją dzieł wielkiego mistrza. Miłośnicy muzyki również znajdą coś dla siebie - od 1938 roku w mieście organizowany jest cykliczny Międzynarodowy Festiwal Muzyki Klasycznej.
Centralna Szwajcaria to nie tylko duże ośrodki. Niemało atrakcji czeka na turystów również w mniejszych miastach. Przykładem takiego miasteczka może być Zug - stolica jednego z najmniejszych kantonów Szwajcarii. Mimo niewielkich rozmiarów miasteczko może zachwycić swoimi zabytkami. Wśród nich są między innymi trzynastowieczny zamek, wieże obronne i budynki sakralne z XIV - XVI wieku.
W miasteczku znajdują się również muzea - Burg (muzeum zamkowe), Muzeum Sztuki i Museum für Urgeschichte - muzeum historii starożytnej, którego ekspozycja przedstawi bogatą tradycję osadnictwa na tych terenach.
Niezapomniane widoki zapewni wizyta nad Jeziorem Czterech Kantonów. To położone wśród górskich szczytów jezioro jest popularnym celem wycieczek - nad jego brzegami znajduje się wiele kurortów, pozwalających na spokojny wypoczynek w otoczeniu monumentalnych, wznoszących się na 1500 metrów nad taflą wody, szczytów.
Nad jeziorem góruje Pilatus - góra o charakterystycznym kształcie, która przez wieku uznawana była za miejsce przeklęte. Tradycyjne wierzenia z biegiem czasu przegrały jednak z turystyczną atrakcyjnością góry. Po wybudowaniu wiodącej na szczyt kolei zębatej, liczba odwiedzających górę gwałtowanie wzrosła. Pilatus słynie obecnie ze wspaniałego punktu widokowego, którego walory docenili m.in. król Hiszpanii, angielska królowa Wiktoria, która zdobyła szczyt konno i Ryszard Wagner.
Sporty
Największy
Ponadto w rejonie wytyczono kilka tras dla narciarstwa biegowego. Zadowoleni będą również miłośnicy snowboardu - zbudowano dla nich specjalny tor, urozmaicony licznymi atrakcjami. Można również skorzystać z liczącego 3,5 km toru saneczkowego. Sezon narciarski trwa w Szwajcarii Centralnej od października do maja.
Noclegi
Ze względu na brak dużych miast oferta hotelowa jest nieco skromniejsza - w Szwajcarii Centralnej trudno o duże, luksusowe hotele znanych światowych sieci. Z powodzeniem zastępują je lokalne hoteliki, pensjonaty, schroniska i hostele, w których bez problemu znajdziemy nocleg nawet w szczycie sezonu. Wyjątkiem o tej reguły jest Lucerna, gdzie na nocleg możemy wybrać górujący nad okolicą hotel Art Deco Hotel Montana.
Kuchnia
Największym kulinarnym specjałem regionu jest miód gruszowy (niem. Birnenhonig, a w lokalnym dialekcie: Birähung). Nazwa jest nieco myląca - w istocie jest to mętny, gęsty, brązowy sok z grusz. Tradycja wyrobu tego przysmaku sięga wielu wieków, a wyjątkowe walory smakowe mód gruszowy zawdzięcza lokalnym gatunkom gruszek. Wyciśnięty z owoców sok jest przez wiele godzin gotowany w miedzianych kotłach, a następnie rozlewany do słoików.
Miód gruszowy podawany jest zazwyczaj do śniadania do smarowania chleba. Tradycyjnym, choć dla niektórych dość szokującym zestawieniem, jest potrawa składająca się z gotowanych ziemniaków i miodu gruszowego, w rejonie Lucerny jadana zwykle na kolację. Ponadto miód gruszowy stanowi składnik innego specjału z Centralnej Szwajcarii - piernika z Lucerny.
Poza potrawami typowymi wyłącznie dla Szwajcarii Centralnej, warto spróbować tradycyjnych specjałów kuchni szwajcarskiej. Sztandarową szwajcarską potrawą jest fondue, czyli gorący ser podgrzewany w kociołku z białym winem. Szwajcarskie fondue przygotowuje się zazwyczaj z dwóch rodzajów serów - ementalera i gruyère. Inną serową potrawą jest raclette - ser topiony na małych patelniach.
Dodatkowe informacje
Wybierając się na urlop do Szwajcarii Centralnej dobrym pomysłem jest wybranie samolotu jako środka transportu. Szwajcaria ma trzy główne lotniska - Genewę, Zurych i Basel. Wprawdzie najłatwiej jest dolecieć do Genewy, jednak warto zainteresować się połączeniami do dwóch pozostałych lotnisk - są znacznie bliżej Szwajcarii Centralnej.
Po dotarciu na miejsce dobrym pomysłem będzie skorzystanie ze szwajcarskiego transportu publicznego - w tym wypadku kolei. Podróż pociągiem w Szwajcarii jest bardzo wygodnym i pewnym sposobem komunikacji. Pociągi jeżdżą często, a rozkład jazdy jest skalkulowany w taki sposób, by szybkie dotarcie do większości istotnych miejsc w kraju nie było żadnym problemem.
Można również wybrać się na urlop samochodem, ale w tym wypadku warto pamiętać o warunkach naturalnych Szwajcarii - w wielu miejscach drogi wiodą przez alpejskie przełęcze, co w sezonie zimowym może okazać się problemem, utrudniającym szybką podróż.
Szwajcaria Centralna - kraj:
Szwajcaria
Szwajcaria, a właściwie Konfederacja Szwajcarska (niem. Schweizerische Eidgenossenschaft) to państwo federacyjne. Jest położone między dwoma łańcuchami górskimi - na południu są to Alpy, na północy - Jura. Centrum kraju, zamieszkiwane przez większość jego ludności, to Wyżyna Szwajcarska (Schweizer Mitteland).Szwajcaria podzielona jest na 26 kantonów, z których każdy ma charakter oddzielnego organizmu państwowego. Najstarsze kantony utworzone zostały w 1291 roku, a najmłodszy - Jura - w 1979. Konstytucja kraju określa podział kompetencji pomiędzy kantonami, a rządem centralnym. W kraju obowiązują cztery języki urzędowe: niemiecki, francuski, włoski i romansz. Symbolem kraju jest Matterhorn - alpejski szczyt w pobliżu miasta Zermatt.
Stolica kraju - położone w kantonie o tej samej nazwie Berno - zajmuje dopiero piąte miejsce pod względem wielkości. Wyprzedzają ją Zurych, Genewa, Bazylea i Lozanna. Dzięki długotrwałej neutralności i ściśle przestrzeganej tajemnicy bankowej, Szwajcaria stałą się finansowym centrum, którego obsługę zapewnia ponad 630 istniejących w tym kraju banków. Dzięki napływowi kapitału w Szwajcarii, poza turystyką i rolnictwem, rozwinął się wyspecjalizowany przemysł, którego symbolem stały się znane na całym świecie szwajcarskie zegarki. Sukces gospodarczy sprawił, że Szwajcaria jest krajem doskonale rozwiniętym, należącym do najbogatszych na świecie.
Specyfikę tego alpejskiego kraju podkreśla nie tylko jej federacyjny charakter, ale również wyjątkowy konserwatyzm - prawa wyborcze dla kobiet zostały wprowadzone dopiero w roku 1979, a najdłużej opierający się zmianom kanton, Appenzell Innerrhoden, zaakceptował je dopiero po wyroku sądu w 1990 roku.
Historia
Początki współczesnej Szwajcarii sięgają 1291 roku, gdy kanton Schwyz, od którego pochodzi nazwa państwa, rozpoczął wieloletni proces wyzwalania się alpejskich kantonów spod wpływów habsburskich. Schwyz, Unterwalden i Uri zawiązały tzw. "związek wieczysty", do którego zaczęły przyłączać się kolejne kantony. Od 1648 roku związek ten nazywany jest Konfederacją Szwajcarską.
W 1848 roku miał miejsce ostatni konflikt zbrojny na terenie Konfederacji. Niewielka wojna domowa pomiędzy protestantami i katolikami doprowadziła do wprowadzenie konstytucji, przewidującej rozstrzyganie ważnych dla wszystkich kantonów kwestii na drodze referendum. Od I wojny światowej Szwajcaria deklaruje się jako państwo neutralne.
Atrakcje turystyczne
Szwajcaria to nie tylko sporty zimowe! Wiele miejsc w tym kraju znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO, dlatego wybierając się na urlop do Szwajcarii warto część czasu poświęcić nie tylko na wypoczynek, ale również na zwiedzanie.
Stolica Szwajcarii - Berno - została założona w 1191 roku nad rzeką Aare. Wyjątkowo urokliwe jest zwłaszcza, położone na półwyspie, stare miasto. Wśród wartych uwagi zabytków warto wymienić wzniesioną w stylu gotyckim katedrę św. Wincentego z umieszczoną w portalu płaskorzeźbą, przedstawiającą sąd ostateczny. Warto również wybrać się na przechadzkę ulicami Marktgasse i Kramgasse, gdzie na odcinku 150 metrów można podziwiać 11 średniowiecznych fontann, z których każda ozdobiona została unikatową rzeźbą. Wielbiciele sztuki nie mogą również pominąć Muzeum Sztuk Pięknych, w którym znajduje się największa na świecie kolekcja dzieł Paula Klee, a także prace Picassa, Cézanne'a i Matisse'a. W centrum miasta można podziwiać ponad 6 km zadaszonych arkad, tworzących najdłuższą w Europie promenadę handlową. Berno to również miejsce opracowania Teorii Względności Alberta Einsteina.
Kolejnym miejscem z listy światowego dziedzictwa UNESCO jest miasto St. Gallen i jego zabytki - opactwo, zbudowane na miejscu X - wiecznego klasztoru benedyktynów. Plan klasztoru oparty został na antycznych założeniach - jest wzorowany na planie obozu wojskowego z czasów rzymskich. Centralnym punktem St. Gallen jest katedra z unikatową biblioteką, liczącą ponad 160 000 książek i rękopisów. Perłą klasztornych zbiorów jest zbiór kilkuset manuskryptów z VIII i najstarszy na świecie rysunek na pergaminie z ok. 820 roku, przedstawiający plan opactwa.
Miłośnicy szwajcarskiej technologii nie mogą podczas wycieczki pominąć miast La Chaux-de-Fonds i Le Locle. Le Locle, w którym pierwsza manufaktura zegarmistrzowska powstała w 1705 roku, jest siedzibą takich producentów, jak Tissot, Certina czy Zodiac. La Chaux-de-Fonds, poza unikatowym muzeum zegarków, jest przykładem tego, jak miejscowa specjalizacja wpływała na architekturę. Stara część miasta zbudowana jest bowiem w taki sposób, by zapewnić dostęp maksymalnej ilości światła do pracowni zegarmistrzowskich. W La Chaux-de-Fonds urodził się również Le Courbusier - światowej sławy architekt i urbanista.
Warty zobaczenia jest również klasztor św. Jana w Müstair. Ten leżący w Gryzonii kompleks klasztorny został wzniesiony jeszcze w czasach Karola Wielkiego. Znajduje się w nim ekspozycja, przedstawiająca ponad 1200 lat budownictwa i kultury tego rejonu. Wyjątkową atrakcją klasztoru są również wczesnośredniowieczne freski, będące bezcennym zabytkiem sztuki z czasów Karolingów.
Sporty zimowe
Szwajcaria posiada doskonałe warunki do uprawiania sportów zimowych. Z uwagi na warunki naturalne, pogodę i infrastrukturę, na szczególną uwagę zasługuje kilka regionów. Najpopularniejszym z nich jest położony na wschodzie kraju kanton Gryzonia z Davos - centrum sportów zimowych znanym również z corocznego Światowego Forum Ekonomicznego. Miasto zostało również rozsławione w powieści "Czarodziejska góra" Tomasza Manna. Na zainteresowanie narciarzy zasługuje również Flims-Laax-Falera, z wieloma doskonałymi trasami o zróżnicowanym stopniu trudności.
Valais (niem. Wallis) to położony na południu kanton, charakteryzujący się najwyższymi w całej Szwajcarii szczytami. Na jego terenie znajduje się symbol Szwajcarii - góra Matterhorn, oraz największe, górskie lodowce. Wielbiciele nart docenią z pewnością ofertę takich ośrodków, jak 4 Vallées, Saas-Fee i Les Portes de Soleil.
Berneński Oberland i jego najnowocześniejsze w kraju wyciągi narciarskie poza wyzwaniami sportowymi, dostarczają również niezapomnianych wrażeń estetycznych - region słynie z pięknie położonych jezior Brienzersee i Thunersee, oraz malowniczych, znanych szczytów, jak m.in. Eiger i Mönch.
Noclegi
Szwajcaria ma bogatą tradycję hotelarstwa - to z tego kraju wywodził się Cezar Ritz, którego nazwiskiem nazwano ogólnoświatową sieć luksusowych hoteli. W każdym większym ośrodku bez trudu znaleźć można bogatą ofertę hoteli różnej klasy.
Atrakcyjną cenowo alternatywę stanowią dla nich przeznaczone do wynajęcia mieszkania i domy wakacyjne, jak również schroniska i hostele, a dla zmotoryzowanych - campingi. Doskonała infrastruktura turystyczna sprawia, że znalezienie odpowiedniego noclegu nie stanowi w Szwajcarii żadnego problemu.
Kuchnia
Wizytówką szwajcarskiej kuchni są sery - to z tego kraju pochodzą takie gatunki jak Ementaler czy Gruyere.
Poza potrawami typowymi dla rejonu Alp, specjałem kuchni szwajcarskiej jest fondue - potrawa przygotowywana z roztopionego sera, podgrzewanego z dodatkiem przypraw i - niekiedy - aromatycznego alkoholu.
Wśród szwajcarskich przysmaków istotne miejsce zajmuje również czekolada. Ze względu na światową renomę słodkich przysmaków, w wielu miejscach zwiedzać można muzea i wystawy poświęcone szwajcarskiej czekoladzie. Najsłynniejszym z nich jest, mieszczące się w miasteczku Broc, muzeum fabryki Cailler-Nestlé.
Dodatkowe informacje
Do Szwajcarii najłatwiej dostać się samolotem, m.in. linie lotnicze Swiss utrzymują regularne loty z Warszawy do Zurychu i Bazylei. Docelowe lotniska są doskonale zintegrowane z krajową siecią kolejową, w regularnych odstępach odjeżdżają z nich pociągi do wszystkich ważniejszych ośrodków w kraju. Sieć kolejowa jest bardzo rozwinięta, na jej potrzeby niedawno oddano do użytku najdłuższy tunel świata - liczący 57 km tunel kolejowy pod przełęczą św. Gottharda.
Wybierając się w podróż samochodem, można wziąć pod uwagę dwie trasy: krótszą, przez Czechy i Austrię, lub nieco dłuższą, ale wygodniejszą, przez Niemcy. Planując urlop trzeba uwzględnić specyfikę Szwajcarii, z licznymi drogami wiodącymi przez wysoko położone, górskie przełęcze lub długie tunele.
